Is diksap gezond?

Veel kinderen hebben bij mijn kraam op Het Gezondste Festival in Parkwijk de suikerquiz gedaan. De kinderen en hun ouders leerden over de hoeveelheid suikerklontjes in verschillende bekende dranken zoals cola, appelsap en ook diksap. Dat zorgde voor eyeopeners!

“Meerdere moeders stelden aan mij de vraag of (biologische) diksap wel gezond is om aan hun kinderen te geven”.

In het algemeen zijn vruchtensappen niet gezond. Er zit veel suiker in. De vezels zijn er geheel of grotendeels uit en er zitten niet of nauwelijks vitamines en mineralen in. Een uitzondering is sinaasappelsap: daarin zit wel vitamine C en foliumzuur. Daarom zou je wel een glas sinaasappelsap kunnen drinken i.p.v. een sinaasappel op te eten. Maar dan krijg je wel meer suiker binnen en veel minder vezels. Je drinkt het glas sap heel snel op. De suikers gaan heel snel je bloedbaan in. Het verzadigt niet. Maar de energie heb je wel binnen. En de vezels die zo belangrijk zijn voor je darmen mis je grotendeels. Het is dus gezonder om een sinaasappel te eten en daarnaast een glas water te drinken. Hoe zit dat met diksap: zitten daar ook veel suikers in en zijn dit gezonde(re) suikers?

Ten eerste: soorten suikers in je voeding

Suikers zijn koolhydraten die uit 1 of 2 suikermoleculen bestaan. Zetmeel bestaat uit een lange “ketting” suikermoleculen. En ook bestaan er kleine kettingen van suikermoleculen: oligosachariden. Dat zijn geen suikers, maar die worden makkelijk afgebroken tot suikers. Die laat ik hier buiten beschouwing.

Enkelvoudige suikers

In voedingsmiddelen kun je 2 soorten enkelvoudige suikers tegenkomen: glucose en fructose.

Glucose

Glucose is het molecuul zoals het in ons bloed zit: bloedsuiker. Het wordt ook wel dextrose of druivensuiker genoemd. Glucose wordt heel snel in ons bloed opgenomen.

Fructose

Fructose wordt ook wel vruchtensuiker genoemd, omdat het in fruit relatief veel voor komt. Fructose wordt in de lever omgezet in glucose, waarna het de bloedbaan in kan. Daardoor gaat dit type suiker dus minder snel de bloedbaan in dan glucose. Als je teveel fructose binnenkrijgt, is dat erg belastend voor de lever. Als in de voeding veel fructose zit (meer dan 50 gram), dan kunnen uit fructose glycerol en vetzuren worden gevormd. De ontstane “triglyceriden” verschijnen in de bloedbaan. Dat verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. De hoeveelheden fructose die normaal in fruit voorkomen dragen nauwelijks bij aan een verhoging van triglyceriden en het risico op hart- en vaatziekten. Risico loop je als je heel veel vruchtensap en/of frisdrank drinkt. Sommige mensen krijgen als ze meer dan 50 gram fructose binnenkrijgen darmproblemen, zoals een opgeblazen gevoel en dunne ontlasting. Dit komt vooral voor bij jonge kinderen die te veel appelsap drinken (zogenaamde “peuterdiarree”). Dit sap bevat relatief veel fructose, namelijk ongeveer 5 gram per 100 milliliter.

Tweevoudige suikers

In voedingsmiddelen kun je 3 soorten tweevoudige suikers tegenkomen: sacharose, lactose en maltose.

Sacharose

Sacharose wordt ook wel sucrose, kristalsuiker, rietsuiker of bietsuiker genoemd. Het bestaat uit 1 molecuul glucose en 1 molecuul fructose. Sacharose wordt in je lichaam opgesplitst in glucose en fructose.

Lactose

Lactose is melksuiker en komt van nature alleen in melk voor. Het bestaat uit 1 molecuul glucose en 1 molecuul galactose.

Maltose

Maltose wordt ook wel moutsuiker genoemd. Het is opgebouwd uit 2 glucosemoleculen. Het ontstaat uit zetmeel tijdens het mouten (denk aan havermout) en ontstaat in je mond als een enzym in je speeksel zetmeel afbreekt.

Belangrijk om te onthouden

Glucose, Fructose, Sacharose, Lactose en Maltose zijn de 5 soorten suikers die je kunt tegenkomen in je voeding. Het is een misverstand dat natuurlijke suikers gezonder zijn dan toegevoegde suikers: Fabrikanten weten dit maar al te goed en doen daar dan ook driftig hun voordeel mee. In werkelijkheid zijn het gewoon allemaal suikers en je lichaam “ziet” niet waar die moleculen oorspronkelijk uit vandaan komen. Dus of een bepaalde suikermolecuul uit een suikerbiet komt of uit een sinaasappel: die suikermolecuul ziet er hetzelfde uit.

Juist op het moment dat je veel fructose=fruitsuikers (of ‘natuurlijke’) suikers eet, geeft dat een enorme extra belasting op de lever. Het kan zelfs zo zijn dat je lever overbelast raakt of ziek wordt van de enorme hoeveelheden suiker die het moet verwerken. Zo hoef je bijvoorbeeld geen alcoholist te zijn om toch een non-alcoholische leververvetting te creëren. En dat terwijl je dénkt dat je heel gezond bezig bent.

Toch is het gezonder om suiker uit een sinaasappel binnen te krijgen, dan uit een suikerklontje. Dat heeft te maken met de voedingsstoffen in de sinaasappel: vezels, vitamines en mineralen zijn heel belangrijk voor je gezondheid. Die mis je als je een suikerklontje eet.

diksap
Is diksap gezond? Informatie van Gewichtsconsulent Leidsche Rijn te Utrecht

Tot slot: suikers in diksap

Diksap is ingedikt sap dat je als limonadesiroop kunt gebruiken.

In diksap zitten, behalve veel suiker, nauwelijks voedingsstoffen. Alleen de hoeveelheid van het mineraal kalium is noemenswaardig. Maar in een glas diksap zit daarvan nog geen tiende deel van wat een kind van 5 jaar per dag nodig heeft aan kalium. Voor de voedingsstoffen hoef je dus geen diksap te geven.

En hoeveel suiker zit er dan in diksap?

Gemiddeld zit in onverdunde diksap 69,5 gram suiker per 100 gram (waarvan 65% fructose). Dat is meer suiker dan in appelstroop!

Uitgangspunt is dat je 20 gram diksap gebruikt voor een glas van 150 ml (= 1 deel diksap op 6,5 delen water). Daarin zit gemiddeld 14 gram suiker. Dat zijn 3,2 suikerklontjes (van 4,4 gram/stuk).

De hoeveelheid suiker verschilt per merk en smaak. In Ekoland-diksap en biologische diksap van AH zit meer suiker: In de appel-diksap van Ekoland 88 gram suiker per 100 gram. Dan heb je dus 4 suikerklontjes in een glas van 150 ml.

Conclusie is dat diksap niet gezond is, want er zit veel suiker in en nauwelijks voedingsstoffen.

Het fruit dat voor biologische diksap wordt gebruikt is onbespoten. In bepaalde pesticiden zitten hormoonverstorende stoffen, die juist voor jonge kinderen ongezond zijn. Omdat voor 1 liter diksap heel veel fruit wordt gebruikt, is het in dat kader een goed idee om uit voorzorg voor een biologische diksap te kiezen. Maar verder geldt voor biologische diksap precies dezelfde conclusie als voor gewone diksap.

Conclusie

  1. Diksap is niet gezond
  2. Het is veel gezonder om een stuk fruit te eten en een glas water te drinken, dan om een glas (dik)sap te drinken

“Kun je dan helemaal geen (dik)sap geven aan je kind?”

Advies

Mijn advies is om maximaal 1x per dag een zoet drankje te geven aan je kind. Omdat je kind in de groei is, heeft het veel voedingsstoffen nodig. Als je vaak zoete dranken geeft aan je kind, leidt dat tot overgewicht, de tandarts wordt er niet blij van en/of je kind mist een deel van belangrijke voedingsstoffen. Als je diksap geeft, probeer dan een heel klein laagje diksap te verdunnen. Dan heeft het wel smaak, maar zit er minder suiker in.

“Als je vruchtensap geeft, is het een goed idee om dat 50/50 te verdunnen met water”.

En wat geef je dan de rest van de dag te drinken?

  1. Water: goedkoop, makkelijk, lekker en gezond (eventueel met een paar stukjes fruit/munt er in). Zie ook: Kraanwater is de beste dorstlesser…
  2. Thee zonder suiker of honing (in zwarte thee zit vrij veel cafeïne, dus kies liever groene thee of infusion (aftreksel van fruit of kruiden))
  3. Koude thee, zie mijn eerdere blog: Zelf icetea maken zonder suiker: met een theezakje!
  4. Melk/karnemelk zonder smaakje of plantaardige melkvervanger met toegevoegd calcium, zoals sojamelk. Calcium is heel belangrijk voor kinderen in de groei!
  5. Gezonde frisdrank: “Prikbronwater met een smaakje“, zoals bijvoorbeeld Bar-le-Duc in diverse smaken: citroen, framboos en granny smith, 100% natuurlijk, 0 calorieën: geen suiker en geen zoetstoffen. Probeer het eens uit bij je kinderen!
Cresta WhatsApp Chat
Send via WhatsApp
Share Share Share